FRL-unit voor perslucht: filter, drukregelaar en olienevelaar uitgelegd

Achter elke betrouwbare pneumatische installatie zit hetzelfde onopvallende blok aan de wand: de FRL-unit. Drie letters, drie functies – Filter, Regelaar, Lubricator – die samen bepalen of uw ventielen en cilinders vijf jaar meegaan of vijf maanden. Deze gids legt uit wat elk deel doet, waarom de volgorde vastligt, wanneer u de olienevelaar beter weglaat, en welke onderdelen er in ons gamma zitten.

Wat de drie letters doen

F – Filter. Perslucht die de compressor verlaat bevat water, olie uit het compressorhuis, en vaste deeltjes uit het leidingnet. Een standaardfilter met een element van 5 of 20 micron vangt de grove fractie en scheidt condensaat af in de kom. Voor gevoeliger toepassingen bestaat er een anti-oliefilter (coalescentiefilter) en een actief-koolfilter dat ook oliedamp en geur wegneemt. Welke zuiverheidsklasse u nodig hebt, is genormeerd in ISO 8573-1, waarvan wij de klassen in gewone taal per toepassing uitleggen.

R – Regelaar. De netdruk schommelt met het schakelen van de compressor. Een drukregelaar houdt de druk achter zich constant, ongeacht wat ervoor gebeurt. Dat is niet alleen goed voor de reproduceerbaarheid van uw beweging: elke bar die u niet nodig hebt en toch levert, betaalt u aan de compressor en verliest u deels via lekken. Een manometer op de regelaar maakt zichtbaar wat u werkelijk gebruikt.

L – Lubricator. De olienevelaar voegt een fijne nevel smeerolie toe aan de luchtstroom, bedoeld voor componenten met een levenslange smering die de fabrikant niet garandeert. Dit is het deel waar tegenwoordig het vaakst van wordt afgeweken – zie verderop.

Waarom de volgorde vastligt

In een FRL-unit passeert de luchtstroom altijd eerst het filter, dan de regelaar, dan de olienevelaar. Die volgorde is geen conventie maar noodzaak. Vuil dat het filter niet tegenhoudt komt in het regelmechanisme terecht en maakt de instelling onstabiel. En olie die vóór de regelaar wordt ingebracht, slaat neer in het membraan en maakt de regeling traag. Bouwt u de unit zelf op uit losse delen, houd die richting dan aan – er staat een pijl op elk huis.

Een tweede regel die vaak wordt vergeten: de FRL hoort na de aftakking van de hoofdleiding en voor de machine, op ooghoogte en bereikbaar. Een unit die achter een kast hangt wordt niet afgetapt, en een filterkom die vol condensaat staat filtert niets meer.

Welke FRL-unit onderdelen er in ons gamma zitten

De luchtverzorging van Metal Work is modulair: u koopt de delen los of als voorgekoppelde combinatie. Veertien artikelen, met de gangbare aansluitmaten van 1/8″ tot 1/2″.

Onderdeel	Waarvoor, en wat het kost
Filter (F) vanaf EUR 32	Het standaard instapfilter, leverbaar in zeven aansluitmaten en twaalf uitvoeringen. Daarnaast een anti-oliefilter (DEP) en een actief-koolfilter voor toepassingen waar oliedamp niet mag doorkomen.
Drukregelaar (R) vanaf EUR 40	Zeven aansluitmaten en eenendertig uitvoeringen – de breedste keuze van de reeks, met en zonder manometer, in verschillende regelbereiken.
Filter-regelaar (FR) vanaf EUR 55	Filter en regelaar in een enkel huis. Scheelt een koppeling, een lekpad en ruimte aan de wand. De meest gekozen oplossing voor een enkele machine.
Olienevelaar (L) vanaf EUR 41	Losse lubricator in vijf aansluitmaten. Ook leverbaar als voorgekoppelde FR+L-combinatie, waarmee u de volledige FRL-functie in twee blokken hebt.
Toebehoren vanaf EUR 2,38	Aftakblokken, wandbeugels, afsluiters (V3V), drukschakelaars en een slowstart-stopunit die de installatie geleidelijk op druk brengt in plaats van in een klap.

Wel of geen olienevelaar?

Dit is de vraag die het vaakst verkeerd wordt beantwoord. Moderne pneumatische cilinders en ventielen worden bij montage gesmeerd en zijn ontworpen om oliedroog te draaien. Voegt u dan toch olie toe, dan spoelt de nevel de oorspronkelijke vetvulling langzaam weg. Zodra de olietoevoer een keer uitvalt – een lege kom, een verstopte druppelaar – loopt zo’n component binnen enkele uren droog.

De vuistregel die wij aanhouden: smeer alleen wat gesmeerd moet blijven. Persluchtgereedschap met een lamellenmotor, oudere ventielen en zware slagcilinders hebben de nevel nodig. Standaard ISO-cilinders en moderne magneetventielen niet. Zit er in dezelfde installatie allebei, leg dan een aparte, gesmeerde tak aan in plaats van de hele fabriek te olieren.

En let op: eenmaal gesmeerd betekent altijd gesmeerd. Een component die maandenlang olienevel heeft gekregen, kunt u niet zomaar op droge lucht zetten.

Onderhoud van uw FRL-unit: wat u wanneer controleert

Interval	Wat u doet
Wekelijks	Condensaat aftappen als er geen automatische aftap zit. Kijk naar het niveau in de filterkom: staat het water tot boven het element, dan is er al ongefilterde lucht doorgekomen.
Maandelijks	Ingestelde druk aflezen en vergelijken met de waarde op het typeplaatje van de machine. Een regelaar die is weggedreven verklaart vaak een beweging die “de laatste tijd trager gaat”.
Halfjaarlijks	Filterelement beoordelen of vervangen. Een verzadigd element geeft drukval die u aan de compressor betaalt, niet aan het filter.
Bij elke stilstand	Kom, dichting en aansluitingen aftasten op lekkage. De FRL is een verzameling schroefverbindingen en dus een klassiek lekpunt – zie een persluchtlek opsporen.

Kort samengevat

Een FRL-unit filtert, regelt en smeert – in die volgorde, en alleen dat laatste als uw componenten er om vragen. Kies de aansluitmaat op het werkelijke luchtverbruik van de machine, niet op de maat van de leiding die er toevallig ligt, en hang de unit waar iemand hem kan aftappen. De losse delen en de voorgekoppelde combinaties staan bij luchtverzorging; de filters apart bij persluchtfilters. Legt u een nieuw net aan, lees dan eerst hoe u een persluchtnet aanlegt, en welke pneumatische ventielen erachter passen.

De drukregelaar in de unit stelt u af op wat uw machines echt vragen. Lees daarvoor hoeveel bar perslucht u nodig hebt.