Een persluchtinstallatie onderhouden komt neer op zeven vaste taken: condensaat aftappen, filterelementen vervangen, drukregelaars nakijken, olievernevelaars controleren, leidingen en koppelingen nalopen op lekken, de afnamepunten controleren en het hele net één keer per jaar laten doormeten. IMTA Technics begeleidt KMO’s in heel België en het zuiden van Nederland bij dat onderhoud: met een jaarlijkse meting van het hele net, en met de onderdelen die u als erkend Metal Work-verdeler bij ons bestelt.
Persluchtinstallatie onderhouden: het korte antwoord
De compressor krijgt meestal wel zijn onderhoudsbeurt, maar het net daarachter vaak niet. Toch zit daar het meeste verlies: in lekken, verzadigde filters, water in de leiding en drukregelaars die ooit ergens op zijn ingesteld. Een goed onderhoudsschema voor perslucht bestaat uit korte, terugkerende controles die uw eigen technieker of operator kan doen, aangevuld met een jaarlijkse meting van het hele net. Dit artikel gaat over alles na de compressor. Het onderhoud van de compressor zelf (olie, aanzuigfilter, riemen) volgt u volgens het schema van de fabrikant of uw compressorleverancier.
Waarom onderhoud na de compressor het verschil maakt
Elke kubieke meter perslucht is eerst met elektriciteit gemaakt. Alles wat onderweg verloren gaat, betaalt u dus twee keer: aan energie en aan slijtage van een compressor die vaker moet bijschakelen. Drie dingen gaan in een persluchtnet vanzelf achteruit als niemand ernaar kijkt:
- Dichtheid: koppelingen, slangen en fittingen gaan lekken door trillingen, temperatuurwisselingen en veroudering van afdichtingen.
- Luchtkwaliteit: filters raken verzadigd en condensaatafvoeren slibben dicht, waardoor water, olie en vuil naar uw ventielen en cilinders gaan.
- Druk: een vervuild filter of een verloopte drukregelaar geeft drukval aan de machine, en dan wordt vaak de compressor hoger gezet in plaats van de oorzaak weg te nemen.
Wie deze drie punten vast inplant, voorkomt het grootste deel van de storingen aan pneumatische componenten.
Onderhoudsschema voor uw persluchtinstallatie in één tabel
De frequenties hieronder zijn richtwaarden voor een gemiddelde werkplaats. Draait u in meerdere ploegen, in een stoffige of vochtige omgeving, of met veel afnamepunten, kies dan de kortste termijn. De handleiding van de fabrikant gaat altijd voor.
| Taak | Wat u doet | Richtwaarde | Wie |
|---|---|---|---|
| 1. Condensaat | aftappen, automatische afvoer testen | dagelijks tot wekelijks | operator |
| 2. Filters | filterelement controleren en vervangen | bij verzadiging, minstens jaarlijks | eigen technieker |
| 3. Drukregelaars | ingestelde druk aflezen en bijstellen | maandelijks | eigen technieker |
| 4. Olievernevelaars | olieniveau en dosering nakijken | wekelijks | operator |
| 5. Leidingen en koppelingen | nalopen op lekken en beschadiging | maandelijks (tijdens stilstand) | eigen technieker |
| 6. Afnamepunten | afsluiters, slangen en aftakkingen controleren | per kwartaal | eigen technieker |
| 7. Volledige meting | lekdetectie over het hele net + rapport | jaarlijks | extern, met meetapparatuur |
7 onderhoudstaken voor uw persluchtnet
1. Condensaat aftappen en de afvoer testen
Warme, vochtige lucht uit de compressor koelt af in de leiding, en dan slaat water neer. Dat water hoort in de aftappunten op de laagste plaatsen van het net en in de afvoer na de koeler of droger. Tap handmatige aftappunten regelmatig af en test automatische afvoeren door ze kort te laten schakelen: een afvoer die niets meer lost, is meestal verstopt.
2. Filterelementen vervangen
Een filter dat vol zit, houdt niets meer tegen en veroorzaakt drukval. Kijk bij filters met een verschildrukmeter naar de aanduiding, en vervang het element minstens één keer per jaar, ook als het er schoon uitziet. Houd een reserve-element op voorraad voor de filters die uw belangrijkste machines voeden. De juiste elementen vindt u bij onze persluchtfilters van Metal Work.
3. Drukregelaars nakijken en de werkdruk controleren
Een machine heeft een werkdruk nodig, geen maximale druk. Lees per drukregelaar de ingestelde waarde af, vergelijk die met wat de machine vraagt en noteer ze. Een regelaar die de druk niet meer vasthoudt of blijft kruipen, is aan vervanging toe. Zet de druk nooit hoger om een probleem elders te verbergen: dat kost energie en versnelt de slijtage.
4. Olievernevelaars controleren
Veel moderne componenten werken met ongesmeerde lucht. Waar u toch een olievernevelaar gebruikt, is de regel: eens gesmeerd, altijd smeren, want de olie spoelt het oorspronkelijke vet uit ventielen en cilinders. Controleer het olieniveau, gebruik de voorgeschreven olie en kijk of de dosering nog klopt. Een vervangtoestel vindt u bij alle olievernevelaars voor perslucht.
5. Leidingen, koppelingen en slangen nalopen op lekken
Een lek hoort u in een stille hal vaak sissen, maar in een draaiende productie niet. Loop het net daarom bij voorkeur tijdens een pauze of stilstand na: verbindingen, fittingen, slangen op plaatsen waar ze schuren of knikken, en de aansluitingen op machines. Label wat u vindt en herstel het gericht. Voor lekken die u niet hoort, is een ultrasone meting nodig; daarover leest u meer op onze pagina over persluchtlekkage opsporen in België.
6. Afnamepunten en aftakkingen controleren
Elk afnamepunt hoort een afsluiter te hebben, zodat u een machine kunt loskoppelen zonder het hele net drukloos te maken. Controleer of aftakkingen bovenaan de hoofdleiding zitten, zodat condenswater niet naar de machine stroomt, en of er geen ongebruikte aftakkingen onder druk staan. Een vergeten slang op een afnamepunt dat niemand meer gebruikt, lekt dag en nacht.
7. Het hele net één keer per jaar laten doormeten
De eerste zes taken houden het net op peil. De jaarlijkse meting laat zien wat u daarbij mist: lekken die niet hoorbaar zijn, drukval tussen compressor en machine, en afnamepunten die meer verbruiken dan verwacht. U krijgt een rapport met de gevonden lekken per plaats, zodat uw team gericht kan herstellen en het resultaat bij de volgende meting kan vergelijken.
Wat uw eigen team kan en wat u beter laat meten
Taak 1 tot en met 6 kan uw eigen personeel doen, met een eenvoudige checklist en de juiste reserveonderdelen. Wat een eigen team meestal niet heeft, is meetapparatuur en een frisse blik op het hele net. Daar zit de taakverdeling die voor de meeste KMO’s werkt:
- Uw operators tappen condensaat af en kijken olievernevelaars na.
- Uw technieker vervangt filters, stelt drukregelaars bij en loopt het net maandelijks na.
- Eén keer per jaar meet een externe partner het hele net door en levert een rapport met prioriteiten.
- De onderdelen die daaruit komen, bestelt u op één plaats, met de exacte Metal Work-benaming.
Zo blijft het dagelijkse werk in huis, en betaalt u alleen voor de meting die u zelf niet kunt doen.
Veelgestelde vragen over het onderhoud van perslucht
Hoe onderhoud ik leidingsystemen in een persluchtinstallatie?
Houd het leidingnet droog, dicht en goed afgesloten: tap condensaat af op de laagste punten, loop verbindingen en slangen maandelijks na op lekken, controleer dat aftakkingen bovenaan de leiding zitten en laat het hele net één keer per jaar doormeten.
Uw persluchtinstallatie laten nakijken?
Wilt u weten hoe uw persluchtnet er vandaag voor staat, of wilt u een onderhoudsschema dat past bij uw machines? IMTA Technics meet uw net door, levert een rapport met prioriteiten en helpt uw team om het onderhoud zelf op te volgen, in heel België en het zuiden van Nederland. Bel +32 493 34 13 28 of vraag een vrijblijvende offerte.