Push-in fitting: hoe werkt het en welke maat kiest u?
Een push-in fitting is de snelste manier om een persluchtslang op een cilinder, ventiel of verdeelblok aan te sluiten: u duwt de slang erin en de verbinding zit vast. Geen gereedschap, geen slangklem, geen teflontape op de slangzijde. Juist doordat het zo eenvoudig lijkt, gaat het bij het kiezen van de maat geregeld mis – en een fitting die net niet past, is precies het soort lek dat maandenlang onopgemerkt blijft draaien op uw energiefactuur.
Deze gids legt uit hoe een push-in fitting werkt, welke twee maten u nodig hebt, hoe u lekvrij monteert en wanneer u beter voor een ander type verbinding kiest.
Hoe een push-in fitting werkt
In het huis van de fitting zitten drie onderdelen die samen het werk doen. Vooraan zit een klemring met stalen tandjes; die grijpen in de buitenwand van de slang zodra u trekt of zodra de druk oploopt. Daarachter zit een O-ring die tegen de gladde buitenkant van de slang afdicht. En helemaal vooraan zit de ontgrendelring: drukt u die in, dan laten de tandjes los en trekt u de slang er zo weer uit.
Dat verklaart meteen twee praktijkregels. Ten eerste: de fitting houdt beter naarmate de druk hoger is, want de tandjes worden meegenomen door de slang die naar buiten wil. Ten tweede: de afdichting gebeurt op de buitenwand van de slang. Een slang met een kras, een braam of een schuine snede lekt dus, ook al zit hij mechanisch muurvast.
De twee maten die u nodig hebt
Bij het bestellen van een push-in fitting kiest u altijd twee dingen tegelijk: de slangmaat aan de ene kant en de aansluiting aan de andere kant.
De slangmaat is de buitendiameter van de slang, niet de binnendiameter. Dat is de meest gemaakte fout: een slang die in de catalogus “6 x 4” heet, heeft 6 mm buitendiameter en 4 mm binnendiameter, en hoort dus in een fitting van 6 mm. In de metrische reeks zijn 4, 6, 8, 10 en 12 mm veruit het gangbaarst.
| Slang (buitendiameter) | Waar u die meestal tegenkomt |
|---|---|
| 4 mm | Stuurlucht naar ventielen, sensoren, kleine grijpers |
| 6 mm | De standaardmaat op de meeste machines; compacte cilinders |
| 8 mm | Grotere cilinders, blaaspistolen, kortere aftakkingen |
| 10 mm | Aftakkingen naar een werkplek of een ventieleiland |
| 12 mm | Hoofdaftakking, gereedschap met een hoog luchtverbruik |
Zit u tussen twee maten in, kies dan de ruimere. Een slang die net iets te dun is voor het debiet veroorzaakt drukverlies aan het uiteinde van de leiding, en dat merkt u pas als de machine onder volle belasting draait.
De schroefdraad aan de andere kant
De tweede maat is de schroefdraad waarmee de push-in fitting in het component wordt gedraaid. In de pneumatiek is dat meestal BSPP (cilindrisch, met een afdichtring) of BSPT (conisch, dat afdicht op de draad zelf). De gangbare maten zijn 1/8″, 1/4″, 3/8″ en 1/2″. Een Amerikaanse NPT-draad lijkt er sterk op maar heeft een andere spoed en een andere flankhoek – die combineert u dus niet.
Welke draad in uw machine zit, leest u af van het component of van het typeplaatje. Twijfelt u, dan helpt onze gids over persluchtdraden BSPP, BSPT en NPT u verder.
Lekvrij monteren in vier stappen
Een push-in fitting monteren duurt seconden, maar deze vier handelingen bepalen of de verbinding over een jaar nog dicht is.
1. Snijd haaks af. Gebruik een slangsnijder, geen zijsnijtang. Een schuine of platgeknepen snede laat de O-ring niet rondom aansluiten en dat is de klassieke oorzaak van een sissend lek dat u nergens kunt lokaliseren.
2. Ontbraam en veeg schoon. Een braampje snijdt bij het insteken een groef in de O-ring. Een vuile slang doet hetzelfde met stof en spanen.
3. Duw door tot de aanslag. De slang moet eerst langs de klemring en dan langs de O-ring; u voelt twee weerstanden. Stopt u bij de eerste, dan zit de slang vast maar dicht hij niet af.
4. Trek terug om te controleren. Een korte trek zet de tandjes in de slang en bewijst meteen dat hij vastzit. Zet daarna de druk op en luister.
Wanneer een push-in fitting niet de juiste keuze is
Voor vaste slangverbindingen binnen een machine is dit type verbinding vrijwel altijd de beste keuze. Er zijn drie situaties waarin u iets anders nodig hebt.
Moet een leiding meermaals per dag los, bijvoorbeeld bij wisselend gereedschap, dan hoort daar een snelkoppeling met een klikprofiel. Loopt de leiding door een omgeving met hoge temperatuur, olienevel of lasspatten, dan kiest u een metalen fitting in plaats van een kunststof huis. En zit de verbinding op een plek met voortdurende trilling of een strakke bocht, dan is een haakse of draaibare uitvoering beter dan de slang te forceren – een slang die onder spanning de fitting in loopt, trekt zichzelf op termijn los.
Push-in fittingen in ons assortiment
IMTA Technics levert het pneumatiekprogramma van Metal Work, waaronder een volledige reeks push-in fittingen: rechte doorvoeren, haakse en T-uitvoeringen, doorvoerkoppelingen, blindpluggen en de bijbehorende demontagesleutels. Bekijk de steekfittingen en persluchtkoppelingen of de bijpassende persluchtslangen in PU, PE en PA.
Weet u niet zeker welke maat in uw installatie zit, of vermoedt u dat er meer lekt dan er hoort? Wij meten uw persluchtnet door met ultrasone apparatuur en zetten de gevonden lekken om in een besparing per jaar – lees meer over persluchtlekdetectie.