Magneetventiel kiezen: functie, spoelspanning en aansluitmaat
Een magneetventiel kiezen komt neer op drie vragen, in deze volgorde: welke functie moet het ventiel uitvoeren, op welke spanning werkt de spoel, en welke aansluitmaat heeft uw leiding? Wie die drie in de juiste volgorde beantwoordt, houdt bij een Serie 70-ventiel nog maar een handvol artikelnummers over. Wie begint bij de aansluitmaat, komt er meestal twee keer op terug.
Deze gids loopt de drie stappen af met de uitvoeringen die wij als verdeler van Metal Work op voorraad hebben: vier magneetventielen in de aansluitmaten 1/8″, 1/4″, 3/8″ en 1/2″ BSPP, samen goed voor 8 tot 15 stuurfuncties per maat.
Wat een magneetventiel doet, in één alinea
Een magneetventiel is een pneumatisch stuurventiel dat door een elektrische spoel wordt geschakeld. De spoel trekt een kern aan, die kern verzet het ventielmechanisme, en de perslucht kiest daardoor een andere weg. Het ventiel zelf stuurt dus lucht; de spoel bepaalt alleen wánneer. Dat onderscheid is belangrijk, want ventiel en spoel zijn twee aparte artikelen: hetzelfde ventiellichaam draait op 24 VDC of op 230 VAC, afhankelijk van welke spoel u erop zet.
Stap 1 — de functie: 3/2 of 5/2
De functie beschrijft hoeveel aansluitingen het ventiel heeft en hoeveel standen het kent. Het eerste cijfer is het aantal poorten, het tweede het aantal schakelstanden. Dit is de keuze die u niet kunt corrigeren met een ander onderdeel — kies hier verkeerd en het ventiel past niet bij de cilinder.
| Functie | Waarvoor u die kiest |
|---|---|
| 3/2 NC normaal gesloten |
Enkelwerkende cilinder, blaasmondje, klemmen. In rust is de uitgang drukloos. |
| 3/2 NO normaal open |
Zelfde toepassing, maar in rust stáát er druk. Voor veiligheidsketens waarbij wegvallende spanning moet ontluchten of juist niet. |
| 5/2 | Dubbelwerkende cilinder: de ene kant onder druk, de andere ontlucht, en omgekeerd. Dit is de standaardkeuze voor pneumatische cilinders. |
| 5/3 CC, OC of PC |
Dubbelwerkend mét een middenstand: gesloten (CC), ontlucht (OC) of onder druk (PC). Voor positioneren of gecontroleerd stoppen halverwege de slag. |
| 2× 3/2 | Twee onafhankelijke 3/2-functies in één huis (2×NC, 2×NO of NC/NO). Bespaart plaats op de basisplaat. |
Stap 2 — monostabiel of bistabiel
Een monostabiel ventiel heeft een veer die het bij spanningsverlies terugduwt naar zijn ruststand. Een bistabiel ventiel blijft staan waar het stond, ook als de spanning wegvalt. Dat verschil is geen comfortkeuze maar een veiligheidskeuze: bepaal eerst welke stand de machine bij stroomuitval moet innemen, en kies daarna het ventiel.
Bij de bistabiele uitvoeringen bestaat ook een differentiaal-variant: die schakelt met één spoel in plaats van twee, doordat het verschil in aanstuuroppervlak het werk doet. Minder bedrading, maar wel een ventiel dat u bewust moet kiezen — verwisselen met een gewone bistabiel geeft een machine die niet terugschakelt.
Stap 3 — de spoelspanning
Dit is de stap waarop in de praktijk het vaakst iets misgaat, omdat de spanning niet aan het ventiel hangt maar aan de spoel. Voor de Serie 70 met 22 mm spoel en ø8 mm kern zijn dertien uitvoeringen leverbaar:
| Spanning | Vermogen en varianten |
|---|---|
| 24 VDC | 2 W en 5 W, de 2 W ook in UL/CSA-uitvoering. De facto standaard in machinebouw. |
| 12 VDC | 2 W en 5 W. Vooral mobiele en voertuigtoepassingen. |
| 24 VAC 50/60 Hz | 3,5 VA en 5 VA; de 3,5 VA ook in UL/CSA. |
| 110 VAC 50/60 Hz | 3,5 VA en 5 VA. |
| 220 VAC 50/60 Hz | 3,5 VA en 5 VA; de 3,5 VA ook in UL/CSA. |
Drie praktische regels. Eerste: kies gelijkspanning waar het kan — een DC-spoel bromt niet, trekt minder stroom bij inschakelen en gaat doorgaans langer mee. Tweede: tel het vermogen op voordat u de voeding kiest; tien spoelen van 5 W is 50 W continu, en dat is bij een krappe 24 V-voeding het verschil tussen werken en resetten. Derde: heeft de machine een Noord-Amerikaanse bestemming, kies dan meteen de UL/CSA-uitvoering — achteraf omruilen betekent alle spoelen tegelijk vervangen.
Stap 4 — aansluitmaat en debiet
Pas als functie en spanning vastliggen, kiest u de maat. De aansluitmaat bepaalt het debiet en daarmee hoe snel uw cilinder uitschuift; een te klein ventiel op een grote cilinder geeft een trage, hakkende beweging die vaak ten onrechte aan de cilinder wordt geweten.
| Aansluiting | Assortiment en indicatie |
|---|---|
| 1/8″ BSPP | 14 functies, vanaf € 58,09. Kleine tot middelgrote cilinders, ventieleilanden. |
| 1/4″ BSPP | 15 functies, vanaf € 66,56. De breedste keuze; standaard voor de meeste machinebouw. |
| 3/8″ BSPP | 13 functies, vanaf € 85,59. Grotere cilinders en snellere cycli. |
| 1/2″ BSPP | 8 functies, vanaf € 157,73. Zware aandrijvingen en hoge debieten. |
Alle vier zijn BSPP-draad (cilindrisch, afdichting op O-ring of vlakke pakking). Werkt u aan een machine van Amerikaanse makelij met NPT-draad, dan hebt u een adapter nodig — het verschil tussen die draadvormen staat uitgelegd bij onze draadnippels en snelkoppelingen.
Los ventiel of op een ventieleiland?
Zodra u drie of meer ventielen op hetzelfde machinedeel nodig hebt, wordt een gemeenschappelijke basisplaat meestal de betere oplossing: één luchttoevoer, één gemeenschappelijke afvoer en veel minder fittingen om te lekken. Wij leveren daarvoor ventieleilanden met verzamellijsten van 2 tot 10 posities. Wanneer dat loont en hoe u er een samenstelt, staat in de gids ventieleiland: wanneer is het slimmer dan losse ventielen?
Nog één geruststelling voor wie een bestaande machine onderhoudt: de montagevlakken van vijfpoortsventielen zijn genormeerd in ISO 5599-1. Zolang uw huidige ventiel die interface volgt, kunt u van fabrikant wisselen zonder de basisplaat of de leidingen te verleggen — de maatvoering van het vlak ligt vast, alleen het merk verandert.
Vier fouten die wij regelmatig terugzien
- De spoel vergeten mee te bestellen. Ventiel en spoel zijn aparte artikelen; een ventiel zonder spoel schakelt niet.
- Monostabiel bestellen waar de machine bistabiel moet zijn. Bij spanningsverlies springt de installatie dan terug naar een stand die niemand heeft doordacht.
- De aansluitmaat kiezen op de leidingdiameter in plaats van op het debiet. Reken vanaf de cilinder terug, niet vanaf de slang.
- Bij een ontluchtingsklacht meteen het ventiel vervangen. Negen van de tien keer zit de beperking in de smoorregeling of in een te dunne afvoerslang, niet in het ventiel.
Magneetventielen bij IMTA Technics
Wij zijn verdeler van Metal Work en leveren de Serie 70 uit voorraad, inclusief spoelen, basisplaten en toebehoren. Naast de vier elektrisch bediende uitvoeringen hebben wij ook NAMUR-ventielen voor rechtstreekse montage op een kwartslagafsluiter, en handbediende ventielen voor onderhoudsafsluiting en noodbediening.
Twijfelt u over de functie of de spanning voor een bestaande machine? Stuur ons het typeplaatje of een foto van het ventiel dat erop zit — wij zoeken de vervanger op. Bellen kan ook: +32 493 34 13 28.