Pneumatische ventielen

Soorten pneumatische ventielen: elektrisch, mechanisch of luchtgestuurd bediend

Hetzelfde ventiel bestaat in verschillende bedieningen. De functie blijft gelijk; alleen de manier waarop hij omschakelt verschilt — en dat is meestal wat de keuze bepaalt.

Elektrisch — een elektrisch pneumatisch ventiel schakelt met een spoel op 24 V DC of 230 V AC. Dit elektropneumatisch ventiel is de gangbare keuze zodra een PLC de machine aanstuurt; in onze categorie magneetventielen vindt u de uitvoeringen met spoel.

Luchtgestuurd — luchtbediende of pneumatisch bediende ventielen schakelen op een stuurdruk in plaats van op stroom. Onmisbaar in explosiegevaarlijke zones en op plaatsen waar u bewust geen elektrica in het proces wilt brengen.

Mechanisch — een mechanisch ventiel wordt bediend door een rol, stoter of tastarm die de machine zelf aanraakt. Mechanisch bediende ventielen vormen de eenvoudigste eindpositiedetectie die er bestaat: geen sensor, geen voeding, geen software.

Met de hand — hendel, draaiknop of voetpedaal, voor instel-, nood- en onderhoudsfuncties.

Naast richtingventielen bestaan er ventielen die geen richting maar gedrag regelen: smoorventielen voor de snelheid, terugslagventielen voor één doorlaatrichting en het selectieventiel (wisselventiel), dat van twee ingangen de hoogste druk doorlaat. De symbolen waarmee dit alles op een pneumatisch schema staat, zijn vastgelegd in de ISO 1219-1-norm voor pneumatische symbolen.

Een persluchtventiel kiezen: doorstroming, maat en schakeltijd

Kies nooit op aansluitmaat alleen. Drie grootheden bepalen of een ventiel bij uw toepassing past:

Doorstroming (Nl/min of Kv-waarde) bepaalt hoe snel de cilinder beweegt. Vuistregel: het ventiel mag nooit de smalste doorgang in de leiding zijn. Reken eerst het luchtverbruik van de cilinder uit en kies dán het ventiel — een te klein ventiel kost snelheid die u er met meer druk niet meer in krijgt.

Aansluitmaat en montagewijze: los ventiel met schroefdraadaansluiting (G1/8, G1/4) of een subbase-uitvoering die op een grondplaat wordt gebouwd. De subbase betaalt zich terug zodra u ooit een ventiel moet vervangen zonder de leidingen los te maken.

Schakeltijd: bij korte cyclustijden telt elke milliseconde. Let dan ook op de terugstelwijze — monostabiel (veerretour, valt terug bij spanningsuitval) of bistabiel (onthoudt zijn stand). Dat is een veiligheidskeuze, geen comfortkeuze.

Ook de luchtkwaliteit telt mee: vuile, natte of ongeoliede lucht is de meest voorkomende oorzaak van klemmende en lekkende ventielen. Een correct opgebouwde luchtverzorging vóór de ventielen verlengt de levensduur meer dan welke merkkeuze ook.

Los ventiel of ventieleiland?

Tot drie à vier ventielen per machine is los monteren het eenvoudigst en het goedkoopst. Daarboven wint een ventieleiland: één luchttoevoer, één veldbus- of multipolaansluiting en veel minder bekabeling in de kast. Voor het aansturen van pneumatische actuatoren op kleppen en afsluiters gebruikt u NAMUR-ventielen, die rechtstreeks op de aandrijving worden gebouwd. De montage-interface van vijfwegventielen en ventieleilanden is vastgelegd in ISO 5599-1 voor vijfweg-stuurventielen.

Ventiel schakelt niet meer: waar begint u?

Een ventiel dat niet meer omschakelt is zelden echt stuk. Toets in deze volgorde: staat de stuurdruk hoog genoeg (de meeste ventielen hebben minimaal 2 tot 3 bar nodig), krijgt de spoel spanning, en is de ontluchting vrij? Pas daarna komt vuil of condens in het huis in beeld. Komt u er niet uit, dan zoeken wij de oorzaak met u op via onze dienst troubleshooting.

Ventielnotatie: wat 3/2, 5/2 en 5/3 betekenen

De cijfercode voor een pneumatisch ventiel leest u altijd op dezelfde manier: het eerste getal is het aantal aansluitpoorten, het tweede het aantal schakelstanden. In offertes en zoekopdrachten komt u beide schrijfwijzen tegen - met schuine streep (5/2 ventiel) en met een spatie (5 2 ventiel, 3 2 ventiel). Het gaat om exact hetzelfde onderdeel; de notatie met streep is de norm uit ISO 5599-1, de spatievorm is wat mensen typen. Hieronder staat wat elke code doet en wat wij er concreet van voeren.

Bij de keuze telt naast de notatie ook de bediening en de aansluitmaat. Een 5 2 ventiel dat u honderden keren per uur schakelt vraagt een andere spoel dan een ventiel dat een paar keer per dag omgaat; lees daarvoor de gids magneetventiel kiezen. Stuurt u vier of meer cilinders vanaf hetzelfde punt aan, dan is een ventieleiland vrijwel altijd goedkoper en overzichtelijker dan losse ventielen.

Veelgestelde vragen over ventielen

Wat is het verschil tussen een monostabiel en een bistabiel ventiel?

Een monostabiel ventiel keert vanzelf terug naar de ruststand zodra het stuursignaal wegvalt, meestal door een veer. Een bistabiel ventiel blijft in de laatste stand staan tot het een signaal voor de andere richting krijgt, en onthoudt dus zijn positie. Monostabiel kiest u als de beweging bij stroomuitval moet terugkeren, bistabiel als ze net moet blijven staan.

Kan ik een ventiel van een ander merk vervangen door een Metal Work-ventiel?

Vaak wel, als de functie, de aansluitmaat, de bediening en het debiet overeenkomen. Een 5/2-ventiel met G1/4-aansluiting vervangt u bijvoorbeeld door een 5/2-ventiel met dezelfde poortmaat en een spoel met dezelfde stuurspanning. De bevestiging of montageplaat kan wel verschillen. Stuur ons het type of artikelnummer dat u vervangt, dan zoeken wij het passende Metal Work-ventiel.

Wat betekent de poortmaat van een ventiel, zoals 1/8 of 1/2?

De poortmaat is de schroefdraadmaat van de aansluitingen en bepaalt mee hoeveel lucht het ventiel doorlaat. Een ventiel met een 1/2-aansluiting laat veel meer lucht door dan een ventiel met 1/8. Kies de maat op basis van de cilinder of het verbruik dat u aanstuurt. Een te klein ventiel maakt de beweging traag, een te groot neemt onnodig plaats in.

Waar koop ik pneumatische ventielen in België?

Bij IMTA Technics, erkend Metal Work-verdeler in Kalmthout. U bestelt hier online magneetventielen, handbediende ventielen, NAMUR-ventielen en ventieleilanden. Omdat wij zelf storingen aan machines oplossen, helpen wij u ook bij de keuze van functie, bediening en aansluiting. Wij leveren in heel België en het zuiden van Nederland.